Pewarisan Sukan (Sporting Succession) Dalam Bola Sepak: Apabila Kelab Bertukar Nama, Adakah Sejarah dan Hutangnya Turut Berubah?

Pewarisan Sukan (Sporting Succession) Dalam Bola Sepak: Apabila Kelab Bertukar Nama, Adakah Sejarah dan Hutangnya Turut Berubah?

 

Analisis Perundangan FIFA dengan Contoh Kelab Bola Sepak Malaysia

 

Pendahuluan

 

Dalam dunia bola sepak moden, penukaran nama sesebuah kelab bukan lagi sesuatu yang luar biasa. Ada kelab yang menukar nama kerana penjenamaan semula (rebranding), perubahan pemilik, penggabungan organisasi, atau penstrukturan semula kewangan. Namun persoalan yang sering timbul ialah: adakah kelab yang bertukar nama masih dianggap kelab yang sama dari sudut sukan?

Persoalan ini bukan sekadar berkaitan identiti atau logo kelab. Ia mempunyai implikasi besar terhadap sejarah kejuaraan, rekod liga, hak penyertaan pertandingan, lesen kelab, kontrak pemain, pampasan latihan, hutang kepada pemain dan pihak ketiga dan hukuman perpindahan pemain https://www.thestar.com.my/sport/football/2026/08/31/emotional-irfan-pins-hopes-on-fam-fifa-to-lift-ban-inherited-from-years-ago. Jurulatih pasukan Kelantan, Irfan Bakti menyatakan “Due to the same name and logo, claims were filed against us, and FIFA imposed a transfer ban. It has nothing to do with current management or sponsors.”

Dalam sistem perundangan bola sepak antarabangsa, FIFA menggunakan konsep sporting succession atau pewarisan sukan untuk menentukan sama ada sebuah entiti baharu sebenarnya merupakan kesinambungan kepada kelab terdahulu. Konsep ini dibangunkan melalui FIFA Disciplinary Code, keputusan FIFA Football Tribunal, serta beberapa penghakiman penting Mahkamah Timbang Tara Sukan (Court of Arbitration for Sport – CAS). Ia bertujuan menghalang kelab daripada mengelakkan tanggungjawab hanya dengan menukar nama atau menubuhkan syarikat baharu.

Di Malaysia, isu ini semakin relevan apabila beberapa kelab melalui proses penukaran nama dan penstrukturan semula seperti Johor Darul Ta’zim, Sri Pahang FC, Kuching City FC, Kuala Lumpur City FC, Kelantan FC dan Kelantan Darul Naim FC. Ada perubahan yang diiktiraf sebagai kesinambungan sejarah, manakala ada juga yang dianggap kelab baharu.

Artikel ini menghuraikan konsep sporting succession, asas undang-undang FIFA, kriteria yang digunakan untuk menentukan pewaris sukan, serta mengapa prinsip ini penting dalam landskap bola sepak Malaysia.

 

Apa Itu Sporting Succession?

 

Sporting succession ialah konsep undang-undang bola sepak yang menentukan bahawa sebuah kelab baharu boleh dianggap sebagai pewaris sukan kepada kelab terdahulu walaupun identiti perundangan atau syarikatnya telah berubah.

Ringkasnya:

Jika identiti bola sepak sebuah kelab diteruskan — walaupun syarikat, nama atau struktur pemilik berubah — FIFA boleh menganggap kelab tersebut sebagai pewaris kepada kelab lama.

Ini berbeza dengan konsep legal succession di bawah undang-undang syarikat.

FIFA memperkenalkan konsep ini bagi memastikan integriti pertandingan bola sepak serta melindungi hak pemain dan pemiutang sukan daripada manipulasi struktur korporat.

 

Asas Perundangan Sporting Succession Dalam FIFA

 

Konsep sporting succession tidak bermula daripada Statut FIFA, tetapi berkembang melalui beberapa instrumen peraturan FIFA.

 

1. FIFA Disciplinary Code

Peruntukan utama terdapat dalam FIFA Disciplinary Code 2026.

Artikel 21(4) memperuntukkan bahawa:

Sporting successor sesebuah kelab bertanggungjawab terhadap kewajipan bola sepak kelab terdahulu.

Peruntukan ini membolehkan FIFA mengenakan tindakan disiplin terhadap kelab baharu sekiranya kelab lama gagal membayar hutang berkaitan bola sepak seperti:

• gaji pemain,
• pampasan latihan,
• solidarity contribution,
• keputusan FIFA Football Tribunal,
• keputusan CAS.

 

2. FIFA Football Tribunal

Mengikut Artikel 48 FIFA Statutes 2024, Football Tribunal mempunyai bidang kuasa menyelesaikan pertikaian berkaitan pemain, status kelab dan pelaksanaan peraturan FIFA. Tribunal inilah yang sering menentukan sama ada sesebuah kelab ialah sporting successor dalam kes pampasan atau hutang pemain.

 

3. Jurisprudens CAS

Mahkamah Timbang Tara Sukan (CAS) membangunkan prinsip sporting succession melalui beberapa kes penting seperti:

• Parma FC / Parma Calcio 1913.
• FC Arsenal Kyiv.
• AO Xanthi v. FIFA and Radoslav Vasilev.

Keputusan-keputusan CAS menjadi rujukan utama FIFA apabila menilai kesinambungan identiti kelab.

 

Mengapa FIFA Memperkenalkan Sporting Succession?

Sebelum konsep ini diwujudkan, banyak kelab menghadapi muflis, dibubarkan, kemudian muncul semula menggunakan nama hampir sama tetapi enggan membayar hutang lama.

 

Contoh amalan yang cuba dielakkan

1. Kelab A muflis.
2. Kelab B ditubuhkan menggunakan stadium sama.
3. Penyokong sama.
4. Logo hampir sama.
5. Pemain dan staf sama.
6. Menyertai liga sama.

Tanpa sporting succession, pemain yang belum dibayar gaji akan kehilangan hak mereka. FIFA melihat perkara ini sebagai penyalahgunaan sistem. Objektif utama ialah:

• melindungi pemain,
• melindungi pemiutang,
• memastikan keadilan pertandingan,
• menghalang kelab mengelak tanggungjawab melalui pertukaran identiti.

 

Kriteria FIFA Menentukan Sporting Successor

Tiada satu ujian tunggal. FIFA dan CAS menggunakan ujian keseluruhan identiti sukan (overall sporting identity test).

 

Faktor-faktor utama

CAS menegaskan bahawa tiada satu faktor menentukan keputusan secara bersendirian. Semua faktor dinilai secara keseluruhan.

 

Sporting Identity Lebih Penting Daripada Entiti Korporat

CAS dalam beberapa kes menyatakan bahawa identiti bola sepak tidak semestinya bergantung kepada nombor pendaftaran syarikat.

 

Elemen sporting identity

• sejarah kelab,
• budaya penyokong,
• lambang,
• warna,
• rekod pertandingan,
• trofi,
• warisan komuniti.

Sekiranya kelab baharu secara aktif mengaku mewarisi sejarah tersebut, FIFA lebih cenderung menganggap ia sporting successor.

 

Situasi Kelab Malaysia – Kelantan

Kes Kelantan sering menjadi perdebatan mengenai sporting succession.https://www.nst.com.my/sports/football/2025/07/1251197/fifa-wants-explanation-kelantan-rebrand?tblci=GiCmMefXJ7olpdKOgTRyFq-cAL0RfAg_QZf39NBfWnNrQCDywz0o_v2yyJ-t_82RATDuiV8 

Fasa Pertama

Kelantan FA menjadi Kelantan FC.

Penswastaan berlaku.

Kelab meneruskan penyertaan Liga Super.

Fasa Kedua

Kelantan FC menghadapi masalah kewangan serius.

Antaranya:

• tunggakan gaji,

• larangan perpindahan,

• tindakan FIFA.

Kemunculan Kelantan Darul Naim FC

Kelantan Darul Naim FC mengambil tempat dalam Liga Super.

Persoalan utama:

Adakah KDN FC mewarisi hutang Kelantan FC?

Jawapan tidak automatik.

FIFA akan melihat:

• lesen pertandingan,

• identiti penyokong,

• organisasi,

• sejarah,

• stadium,

• kesinambungan operasi.

Sekiranya unsur sporting identity diteruskan secara menyeluruh, FIFA boleh menilai wujud sporting succession. Jika tidak, ia mungkin dianggap kelab berasingan.

Mengapa Sporting Succession Penting Kepada Pemain?

 

1. Gaji Tertunggak

Pemain boleh membuat tuntutan kepada FIFA.

Jika kelab lama hilang tetapi sporting successor wujud, FIFA boleh mengarahkan kelab baharu bertanggungjawab.

 

2. Pampasan Latihan

Kelab pembangunan masih berhak menerima pampasan walaupun kelab asal bertukar nama.

 

3. Solidarity Mechanism

Hak pembayaran perpindahan pemain tidak hilang kerana pertukaran identiti.

 

Kepentingan Kepada Liga Malaysia

Liga Malaysia kini mewajibkan penswastaan kelab.

Penswastaan tidak bermaksud sejarah bermula dari kosong.

Sporting succession memastikan rekod liga kekal konsisten.

 

Implikasi Kepada Rekod Kejuaraan

Bayangkan jika setiap pertukaran nama mencipta kelab baharu.

Contohnya:

• Johor Darul Ta’zim tidak memiliki sejarah Johor FC.
• Sri Pahang kehilangan semua Piala Malaysia era Pahang FA.
• KL City bukan juara Piala Malaysia 1987 atau 1988.

Ini akan mengelirukan sejarah bola sepak negara.

Sporting succession memastikan rekod kekal berterusan.

 

Sporting Succession dan Lesen AFC / MFL

 

Untuk menyertai pertandingan AFC dan Liga Malaysia, kelab perlu memiliki lesen kelab.

Lesen mengambil kira:

• identiti kelab,
• struktur pemilikan,
• kewangan,
• tadbir urus.

Sekiranya kelab cuba mengelak hutang melalui penukaran nama, lesen boleh terjejas kerana isu sporting succession dan pematuhan kewangan.

 

Bolehkah Kelab Mengelak Hutang Dengan Menukar Nama?

Jawapan ringkas:

Tidak semestinya.

FIFA memperkenalkan sporting succession khusus untuk menghalang perkara tersebut.

Contoh yang sering dirujuk ialah Parma di Itali.

Parma FC muflis.

Parma Calcio 1913 muncul.

Walaupun syarikat baharu ditubuhkan, FIFA dan CAS menilai sama ada ia sporting successor berdasarkan identiti bola sepak yang diteruskan.

 

Faktor Yang Tidak Semestinya Menentukan Sporting Succession

Ada beberapa perkara yang bukan bukti mutlak.

FIFA melihat keseluruhan gambaran, bukan satu elemen sahaja.

 

Peranan Court of Arbitration for Sport (CAS)

CAS menjadi badan rayuan tertinggi bagi pertikaian bola sepak antarabangsa.

Dalam kes sporting succession, CAS menegaskan beberapa prinsip:

1. Identiti sukan lebih luas daripada identiti korporat.
2. Kesinambungan sejarah boleh membawa tanggungjawab kewangan.
3. FIFA perlu menilai fakta setiap kes secara individu.

Ini menjadikan jurisprudens CAS sumber penting dalam tafsiran peraturan FIFA.

 

Cabaran Sporting Succession di Malaysia

 

Malaysia sedang melalui era penswastaan bola sepak.

Cabaran utama termasuk:

 

1. Penjenamaan Semula Kelab

Perlu jelas sama ada hanya nama berubah atau entiti baharu diwujudkan.

2. Hutang Kelab

Pemain dan jurulatih memerlukan kepastian siapa bertanggungjawab membayar tunggakan.

3. Sejarah Bola Sepak Negeri

Persatuan, MFL dan FAM perlu konsisten dalam mengiktiraf sejarah kejuaraan.

4. Integriti Liga

Kelab tidak boleh menggunakan pertukaran nama untuk “reset” kewangan.

 

Analisis: Adakah Semua FC Baharu di Malaysia Kelab Baharu?

Jawapannya bergantung kepada fakta.

 

Kesimpulan

Konsep sporting succession merupakan salah satu prinsip paling penting dalam undang-undang bola sepak moden kerana ia memastikan identiti sukan sesebuah kelab tidak boleh dimanipulasi melalui pertukaran nama, pembubaran syarikat atau penstrukturan semula organisasi. FIFA, melalui FIFA Disciplinary Code dan Football Tribunal, bersama jurisprudens Court of Arbitration for Sport (CAS), menilai keseluruhan identiti sesebuah kelab — termasuk nama, warna, penyokong, stadium, sejarah, trofi dan kesinambungan penyertaan pertandingan — untuk menentukan sama ada sebuah kelab ialah pewaris sukan kepada kelab terdahulu.

 

Bagi Liga Malaysia yang kini bergerak ke arah model kelab profesional sepenuhnya, sporting succession memainkan peranan penting dalam memastikan sejarah bola sepak negara dipelihara, hak pemain dan pemiutang dilindungi, serta integriti pertandingan kekal terjamin. Tanpa prinsip ini, mana-mana kelab berpotensi mengelakkan tanggungjawab hanya dengan menukar nama atau menubuhkan entiti baharu — sesuatu yang bertentangan dengan semangat keadilan dan tadbir urus yang ingin ditegakkan oleh FIFA dan FAM.